بابا صفرى

136

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

اشعارى را در مصيبت يا شجاعت آل محمد ( ص ) سروده شده است مىخوانند و سينه زنها و زنجيرچيها آنها را تكرار مىكنند . آنچه در اين دسته‌ها ، بويژه در صف زنجيرزنها قابل توجه است ادب و متانت و وقارى است كه از آنها ديده مىشود و گاهى اتفاق مىافتد كه در ضمن راه رفتن و زنجير زدن ، از يك صف سيصد نفرى ، جز اشعارى كه دسته‌جمعى بايد خوانده شود يكنفر نيز حتى سخنى بر لب نمىآورد . وضع ظاهرى آنها ، كه با دست راست زنجير مىزنند و دست چپ را بر سينه گذاشته‌اند ، بيننده را به كلى تحت تأثير قرار مىدهد . اين ترتيب ، ترتيب عمومى تشكيل يكدسته است و هريك از محلات و شعبات تابعهء آن چنين دسته‌اى تشكيل داده در آن روز معين پشت‌سر هم به سمت بازار حركت مىكنند . وقتى دسته جلوى مسجد محلهء ديگر مىرسد بزرگان و ريش سفيدان آن محله در حالى كه بيرق محله را همراه دارند ، باستقبال مىآيند . حد اين استقبال از قديم الايام معلوم است و نبايد كمتر و بيشتر از آن باشد . آنگاه بيرق اين محله پشت‌سر بيرق محلهء دسته قرار ميگيرد و به طرف ميدان - گاهى مسجد حركت مىكنند . طبل و شيپورزنان در اين لحظه از طرف دسته نسبت به محله‌ايكه وارد مىشوند اداى احترام مىكنند و با آهنگ مخصوصى كه مىنوازند سلام مىگويند . هريك از دو دستهء زنجيرزنها و سينه‌چيها پس از ورود بميدان جلوى مسجد به ترتيب نوحه‌خوانى و عزادارى مىكنند و پس از پايان آن از طرف محلهءايكه وارد آن شده‌اند با چاى و شربت و شيركاكائو و در تابستان با بستنى و شربت و قليان و سيگار پذيرائى مىشوند آنگاه با آهنگ طبل و شيپور به طرف محلهء ديگر حركت مينمايند . ريش‌سفيدان محلهء مهماندار اينبار نيز آنها را به همان شكل كه استقبال كرده بودند بدرقه مىكنند و اين مراسم در محلات ديگر ، كه در معبر دسته قرار دارند ، تكرار مىشود . مقصد دسته‌ها در بازار معمولا راسته بازار است كه بزرگترين بازار شهر است و مسجد جامع نيز در آن واقع شده است . در طول اين بازار دسته در چند جا توقف مىكند و عزادارى مىنمايد . رسم بر اينست كه در محلات و بازار بنوحه‌خوانان خلعت مىدهند و خلعت على العموم يك قواره پارچه است كه ريش‌سفيد محله يا اهداء